Tục Tết Lý Thú ở Các Nước Asean

[dunglevo]

<!--sizeo:4--><span style="font-size:14pt;line-height:100%"><!--/sizeo--><br />Tục Tết lý thú ở các nước Asean <!--sizec--></span><!--/sizec--> <br /><br />Các bộ tộc Lào có một cái Tết rất vui nhộn là Tết Bun-gu-may, quen gọi là Tết buộc chỉ cổ tay hay Tết té nước. <br /><br />*<!--coloro:#FF0000--><span style="color:#FF0000"><!--/coloro-->Tết Bun-gu-may<!--colorc--></span><!--/colorc--> được tổ chức trong ba ngày 13,14,15 tháng 4 dương lịch. Mở đầu ngày Tết mọi người gặp nhau tay bắt mặt mừng, rồi chúc nhau bằng cách buộc chỉ cổ tay.<br /><!--coloro:#FF0000--><span style="color:#FF0000"><!--/coloro--><br />* Tết buộc chỉ cổ tay ở Lào<!--colorc--></span><!--/colorc--> Các bộ tộc Lào có một cái Tết rất vui nhộn là Tết Bun-gu-may, quen gọi là Tết buộc chỉ cổ tay hay Tết té nước. Tết Bun-gu-may được tổ chức trong ba ngày 13,14,15 tháng 4 dương lịch. Mở đầu ngày Tết mọi người gặp nhau tay bắt mặt mừng, rồi chúc nhau bằng cách buộc chỉ cổ tay. Những sợi chỉ bằng bông hay len mầu xanh, hồng được buộc vào cổ tay nhau. Trong ba ngày Tết, ai được nhiều chỉ buộc cổ tay được coi là gặp may mắn cả năm. Tiếp theo là tục té nước thơm cho tượng Phật, sư sãi. Người ta càng vui càng bốc, càng té nhiều nước. Có người bưng cả xô nước giội lên đầu nhau ướt mèm. Trong dịp Tết này ở một số nơi, người Lào còn làm lễ phóng sinh cho chim, cá, rắn,... gọi là làm việc thiện đầu năm mới. <br /><br />* <!--coloro:#FF0000--><span style="color:#FF0000"><!--/coloro-->Tết choi Chnăm Thmây ở Cam-pu-chia<!--colorc--></span><!--/colorc--> còn gọi là Tết Núi Cát. Tết này được tổ chức rất trọng thể trong các ngày 12,13,14 và 15 tháng 4 dương lịch (tức vào trung tuần tháng Chett, lịch Khmer). Để đón tết, các gia đình đều làm năm núi cát. Núi Mê-ra ở giữa (trung tâm vũ trụ) và đông, tây, nam, bắc. Có nơi người ta không đắp bằng cát mà đắp năm núi bằng trái cây, các loại bánh, hoặc những chẽn lúa,...Ngày đầu Tết Choi Chnăm Thmây, đồng bào ăn mặc sặc sỡ đến chùa dự lễ, nghe sư đọc kinh cầu nguyện, tưới nước thơm vào tượng Phật, sư sãi, dâng các loại bánh ngon lên ông bà cha mẹ để chúc thọ và báo hiếu. <br /><br />* <!--coloro:#FF0000--><span style="color:#FF0000"><!--/coloro-->Tết lúa ở In-đô-nê-xi-a <!--colorc--></span><!--/colorc--> Tết bắt đầu từ đầu vụ mới, có cuộc diễu hành của các cây ngũ cốc diễn ra rất trọng thể bằng những chiếc xe hoa. Để chuẩn bị cho Tết, người nông dân In-đô-nê-xi-a chọn 16 ngôi sao gọi là Be-rang-vê-lu-cu, bằng cách lấy 16 cây mạ tốt cấy thành một vòng tròn giữa ruộng đã cày bừa kỹ để tỏ lòng tôn sùng Chúa Gạo. Sau đó 16 cây lúa tốt lên, trổ bông, chín hạt thì được gặt cất riêng với niềm tin mùa tới sẽ bội thu. <br /><br />* <!--coloro:#FF0000--><span style="color:#FF0000"><!--/coloro-->Tết nhịn ăn ở Ma-lai-xi-a<!--colorc--></span><!--/colorc-->. Tết bắt đầu từ ngày đầu tiên trong năm tính theo Lịch Hồi giáo. Trước Tết 10 ngày, mọi người đã nhịn ăn (chỉ ăn nhẹ trước khi mặt trời lặn), để thể hiện sự thông cảm với nỗi khốn khổ của những người nghèo trên trái đất như lời Thánh A-la răn dạy. <br /><br />* <!--coloro:#FF0000--><span style="color:#FF0000"><!--/coloro-->Tết đèn ở Mi-an-ma. <!--colorc--></span><!--/colorc--> Tết đèn được tổ chức rất long trọng vào các ngày 14 đến 16-7 lịch Mi-an-ma để tỏ niềm tôn kính đối với Thần Đèn. Những ngày đó, từ chiều tối tất cả mọi gia đình, các cửa hiệu, chùa chiền, công sở, dinh thự... từ thành phố đến thôn quê đều treo trước cửa những chiếc đèn lồng mầu sắc rực rỡ. Người ta còn thả lên trời vô vàn chiếc bóng bay có nhiều mầu khác nhau. Không biết cơ man nào là đèn của muôn nghìn kích cỡ, hình dàn, mầu sắc. Ban đêm người ta ùa ra cửa để xem đèn, rồi ca hát. <br /><br />* <!--coloro:#FF0000--><span style="color:#FF0000"><!--/coloro-->Tết “đón thần” Na-za-re-no ở Phi-li-pin<!--colorc--></span><!--/colorc-->. Na-za-re-no là một pho tượng thánh bên trong nhà thờ Gi-y-a-po ở thành phố Ma-ni-la cổ kính. Đây là pho tượng đặc biệt, được tạc bằng gỗ ở tư thế qùy, vai vác một cây thánh giá lớn, dựng ở vị trí trung tâm của Thánh đường. Tương truyền giáo đường này đã một lần bị hoả hoạn thiêu cháy toàn bộ, duy chỉ có pho tượng vẫn nguyên vẹn chỉ bị khói làm cho đen nhẻm. Từ đó các tín đồ vô cùng sùng bái và thành kính gọi pho tượng là Na-za-re-no Đen và tôn là Thần. Hằng năm vào ngày 9-1, người ta đưa pho tượng từ trong nhà thờ ra cử hành lễ rước rất long trọng. Họ đặt pho tượng lên trên một chiếc xe trang hoàng bằng hoa tươi, cành lá xanh chung quanh, có những nam tín đồ đứng hộ Thần. Đám rước Thần từ từ tiến về phía trước, hàng nghìn tín đồ vây quanh xe, tranh nhau hôn vào chân, hoặc sờ vào chiếc áo choàng khoác trên pho tượng, không chen vào được thì lấy khăn tay ném lên trước nhờ người lau vào pho tượng để đem về. Mọi người đều tin rằng nếu sờ được vào bức tượng, thần sẽ ban cho họ sức mạnh chống lại bệnh tật. (Sưu Tầm)

[evgueni]

<!--coloro:#CC66CC--><span style="color:#CC66CC"><!--/coloro--> Tết khắp nơi<!--colorc--></span><!--/colorc--><br /><b>Arập</b>: Ngày Tết các Quốc gia Arập có tục uống trà đen pha đường cho thật nóng và thường bỏ vào chén trà vài lá húng cho thơm, bánh kẹo thì được chế biến cực kỳ ngọt, các món ăn mặn thì có thịt cừu, nhà nào sang thì quay nguyên cả con, moi hết ruột rồi cho vào bụng nào lạc, nào đậu,...<br /><b>Ấn Độ</b>: Các món ăn của người dân Ấn Độ ngày thường đã cay, ngày Tết lại càng cay hơn, bánh kẹo thì rất ngọt, nếu không quen bạn sẽ thấy khé cổ. Ấn Độ còn có tục uống trà pha sữa trâu bỏ thêm nhiều đường và gừng tươi cho thơm và luôn uống nóng.<br /><b>Cu Ba</b>: Đêm giao thừa người Cu ba có tục lệ mỗi người ăn 12 trái nho hoặc 12 người uống chung một cốc rượu theo nhịp chuông đồng hồ.<br /><b>Inđônêxia</b>: Ngày Tết Inđônêxia thường có món bánh tựa như bánh Tét ở Việt Nam. Bánh được dùng gạo tẻ đem gói lá dừa rồi hấp chín. Sau khi ăn họ tráng miệng bằng nước trái cây, như dừa, xoài và dưa hấu. Ngoài ra, ở đây còn có các món như satê hoặc guilai làm bằng ruột dê với thịt mỡ, đậu sang tán nhỏ cùng với các gia vị như chanh, muối, ớt, hành khô......<br /><b>Marốc</b>: Trong bữa cỗ đầu năm, người Marôc có món ăn đặc biệt là món bánh Baliat có nhồi thịt một con chim bồ câu cùng hành nhân, với nhiều hạt tiêu, giềng và các gia khác. Họ thường uống trà bằng hai ấm khác nhau, một ấm đựng loại trà hảo hạng, còn ấm kia chứa nước thơm như bạc hà, ngải cứu, chủ nhà lần lượt rót trà rồi cho thêm nước thơm vào để đãi khách.<br /><b>Mông Cổ</b>:hầu hết các món ăn của người Mông Cổ trong ngày Tết đều chế biến từ sữa. Người Mông Cổ có tục uống trà đầu năm, giờ giao thừa người ta pha trà rót chén thứ nhất mang ra sân vẩy đều bốn phương, chén thứ hai dành cho chủ nhà và sau đó đến lượt mọi thành viên trong gia đình.<br /><b>Trung Quốc</b>: Món ăn trong bữa tiệc cuối năm của người Trung Quốc rất phong phú nhưng nhất định không thể thiếu món đậu phụ, khoai sọ và cá. Trong tiếng Trung Quốc các món này đều phát âm giống âm phúc nghĩa là trong năm mới gia đình luôn có nhiều phúc.

[daloc]

Tớ cũng có biết vài cái tết <br /><br />1. Tết người cao tuổi <br /><br />Trên khắp thế giới, người cao tuổi luôn là đối tượng của sự tôn trọng và ở một số nước, có những lễ Tết dành riêng cho họ. <br /><br />Tại Nhật Bản, ngày 15-9 hàng năm là Tết kính lão, được pháp luật quy định hẳn hoi. Trong ngày ấy, những người cao tuổi ăn mặc trịnh trọng, nhận lời chúc mừng của con cháu và bạn bè, đồng thời tham gia các hoạt động kính lão được tổ chức ở mọi nơi. Những cụ trên 75 tuổi được đi xe công cộng miễn phí. Vào Tết kính lão, tại Tokyo còn cử hành &quot;Đại hội đi bộ vì sức khỏe, chúc phúc người già toàn quốc&quot; người cao tuổi từ khắp nơi đổ về, chia thành hai đoàn, đi vòng quanh hoàng cung hai lần. <br /><br />Ở Hàn Quốc, từ năm 1973, Tết bà mẹ vào ngày 8-5 hàng năm được sửa thànhTết kính lão với những ưu tiên đặc biệt dành cho người 70 tuổi trở lên, như: trao giấy chứng nhận, ưu đãi đi xe, tắm gội, cắt tóc đều giảm nửa giá... <br /><br />Còn tại Hồng Kông, cứ tháng 12 hàng năm thì tổ chức Tết Vũ đạo người cao tuổi, mục đích để họ có dịp vui chung, đồng thời nâng cao nghệ thuật vũ đạo. Các cụ lên sân khấu biểu diễn có tuổi trung bình từ 70 trở lên; đa số họ là thành viên của những trung tâm trợ giúp người già, nhà dưỡng lão, hội phúc lợi phụ nữ. <br /><br />Ở Hy Lạp, vào mùa thu, tại đảo Christ có Tết người già. Nơi đây, ngoài biểu diễn các tiết mục văn nghệ chúc sức khỏe, còn tổ chức &quot;Cuộc thi chạy của người cao tuổi&quot; với những &quot;vận động viên&quot; có độ tuổi 70 - 100. Họ chạy thi trong sự cổ vũ nồng nhiệt của lớp con cháu. <br /><br />Ở Mỹ, nhằm khuyến khích phong trào toàn xã hội tôn trọng người cao tuổi, từ năm 1978, ngày chủ nhật đầu tiên sau Tết Lao động của Mỹ (tháng 9 hàng năm) được chính thức lấy làm ngày Tết ông bà theo đúng tinh thần một đề án do Tổng thống Jimmy Carter ký duyệt. <br /><br />2. Tết động vật <br /><br />Sự quý mến hoặc sùng bái động vật tiêu biểu ở nhiều quốc gia cũng góp phần hình thành nên những cái tết đặc biệt. Tại tỉnh Fukhamburi (Thái Lan), ngày 10-12 hàng năm làTết voi. Hôm đó, khắp nơi trong nước người ta tuyển chọn những chú voi kiện tướng, đưa về đây dự đại hội thể thao của voi, thi các môn như kéo co, cử tạ, chạy vượt chướng ngại, bóng đá, nhặt đồ vật... <br /><br />Ở Ấn Độ, rắn được coi là con vật linh thiêng, có thể ban tuổi thọ cho người già, ban con cái cho các bà mẹ. Dân Ấn Độ sống rất gần gũi rắn và dành riêng cho rắn một ngày Tết vào tháng 8 hàng năm. <br /><br />Còn ở tỉnh Biển Đỏ (Sudan), ngày cuối cùng của tháng 4 lại là ngày Tết của... lừa! Hôm ấy các địa phương trong tỉnh đều dán la liệt ảnh lừa. Lừa được trang điểm đẹp đẽ, cùng chủ nhân đi dạo chơi hoặc tham gia hoạt động bán đấu giá tại những thành phố và thị trấn lân cận. <br /><br />Là nước sản xuất nhiều lông cừu nên ở Australia, cuộc sống người dân cũng gắn bó với cừu. Họ tổ chức ngày Tết cừu vào 14-8 hàng năm: từ sáng sớm, nhân dân khắp các bang đốt pháo, nói những lời chúc mừng với đàn cừu, rồi lùa chúng ra đồng cỏ. <br /><br />Là thị trường lợn lớn nhất châu Âu, một thành phố ở miền Nam nước Pháp lấy ngày 21-7 hàng năm làm ngày Tết lợn. Những người giỏi bắt chước lợn trong toàn quốc đều đổ về đây biểu diễn các động tác, thói quen... của lợn. Ai diễn giỏi nhất sẽ được thưởng một chú lợn quay; đồng thời 5.000 người xem phải ăn hết một dây lạp xưởng dài 2.000m, 3.000 suất thịt lợn thái khá dày và 500 kg jambon! <br /><br />Còn tại miền Bắc Canada, xe trượt tuyết do chó kéo là phương tiện giao thông chủ yếu nên người dân nơi đây tỏ lòng quý mến chó bằng việc dành riêng cho chúng một ngày Tết vào chủ nhật tuần đầu tháng 2 hàng năm. Hôm ấy chó được nghỉ, tắm rửa sạch sẽ, trang điểm rực rỡ và ăn những món ngon. <br /><br />Quy mô lớn và sôi động nhất phải kể đến Tết kính bò ở Nepal. Nhân dân nước này rất tôn trọng bò (đặc biệt những con bò vàng - vốn được coi là bò thần). Pháp luật và tập quán dành cho bò nhiều ưu đãi hơn hẳn các vật nuôi khác. Hàng năm, Tết kính bò được tổ chức từ mồng 1 đến mồng 8 tháng 5 (theo lịch Nepal). Ngày vui vẻ nhất của dịp Tết, người ta vẽ hình bò lên mặt, đầu đội sừng bện bằng rơm hay tre để hóa trang thành bò. Họ hợp thành từng đoàn &quot;bò người&quot;, vừa đi vừa ca hát, nhảy múa diễu qua khắp đường phố. Ai có nhạc cụ gì cũng phải tấu lên, tạo ra một bản nhạc cực kỳ hỗn loạn nhưng vui vẻ khác thường. <br /><br />3. Tết hoa quả <br /><br />Không ít quốc gia tổ chức Tết cho loại hoa quả tiêu biểu của mình. Tại Hungari, Tết nho được cử hành vào mùa thu hoạch. Dịp này, người ta dùng rất nhiều hoa tươi, đèn màu trang trí khắp đường phố. Ơở cửa nhà thường có treo tấm biển đề &quot;Thần Rượu&quot;, ý chỉ một mùa nho bội thu dâng lên Thần. Thanh niên ăn mặc đẹp, cưỡi trên những con ngựa và những cỗ xe trang hoàng lộng lẫy, đi dạo trên mọi con đường xuyên qua các cánh đồng nho; sau đó họ tụ tập lại những khoảng trống ngoài đồng và cùng nhau múa điệu &quot;Thu hoạch nho&quot; theo đúng truyền thống địa phương. <br /><br />Còn ở Nhật Bản, anh đào được coi là quốc hoa và năm nào nhà nước cũng dành 1 tháng (từ 15-3 đến 15-4) cho Tết Anh đào. Do sự khác nhau về khí hậu giữa các vùng địa lý Nhật, hoa anh đào nở từ tháng 3 đến tận tháng 7, từ miền Nam dần lên miền Bắc. Cứ đầu tháng 4 tháng năm, Chính phủ Nhật cử hành lễ hội thưởng thức anh đào do đích thân Nhật hoàng hoặc Thủ tướng chủ trì, có mời các quan chức, những nhân vật tên tuổi trong nước và các vị khách quốc tế tham dự. Khắp nơi, người ta tụ tập dưới gốc cây ngắm hoa, uống rượu và hò hát, nhảy múa tưng bừng suốt ngày đêm. <br /><br />Nước có nhiều tết hoa quả nhất là Columbia. Nơi đây, hầu hết các loại hoa quả đều có một ngày tết riêng, như: Tết gạo thần, Tết phù dung, Tết cà phê chúa... Vào ngày Tết loại hoa quả nào, người ta thường tổ chức vui chơi, ăn uống, ca hát, tán dương loại hoa quả đó rồi đem chúng ra thi với nhau, chọn lấy sản phẩm tốt đẹp, đặc biệt nhất để phong &quot;Vua&quot;. Họ còn hóa trang thành hoa quả, củ khoai, bắp ngô... khổng lồ, hợp thành đoàn diễu qua các phố, trông rất ngộ nghĩnh. <br /><br />4. Tết đèn <br /><br />Ánh sáng là yếu tố gắn bó mật thiết với cuộc sống con người, biểu tượng cho những sự tích cực (sức sống, điều tốt lành, tính công minh...) nên một số dân tộc đã tôn vinh nó bằng việc tổ chức Tết đèn. Tại Myanmar, Tết đèn được long trọng cử hành trong 3 ngày (từ 14 đến 16 tháng 7, theo lịch nước này). Dịp Tết, buổi tối, trước cửa các nhà đều được trang trí bằng đủ loại đèn với những hình dáng, kích thước và màu sắc phong phú. Nhân dân kéo nhau đi xem đèn, rước đèn, tham gia các tiết mục văn nghệ và thi dệt áo cà sa dưới ánh sáng lung linh. <br /><br />Ở Israel, Tết đèn còn là nghi thức quan trọng không thể thiếu của Tết năm mới (Hanukkan). Đêm giao thừa (đêm ngày 25 tháng Kislev theo lịch Do Thái), cả gia đình thắp chung một ngọn nến trên chiếc đèn menorah. Bảy đêm tiếp theo, mỗi đêm thắp thêm một ngọn. Sau đó, người ta đọc kinh, cầu nguyện, rồi đem đặt cây đèn với 8 ngọn nến này ở cửa sổ mở, ngụ ý chuyển lời chúc mừng năm mới của gia đình mình đến mọi người xung quanh. <br /><br />5. Tết trồng cây <br /><br />Trong các loại tết đặc biệt thì Tết trồng cây &quot;phổ biến&quot; hơn cả: hầu hết các nước đều có tết này và nó ngày càng phát triển mạnh cùng với phong trào bảo vệ môi trường khắp thế giới. Người Do Thái cổ đại tổ chức Tết trồng cây vào cuối tháng giêng. Họ còn có tục lệ độc đáo là khi một bé trai ra đời, cha mẹ phải trồng một cây linh sơn trong vườn nhà, nếu sinh con gái thì trồng một cây tùng; khi trai gái kết hôn thì gia đình chặt cây dựng thành rạp cưới. Một số vùng ở Nhật Bản quy định vợ chồng mới cưới phải đến địa điểm quy ước để trồng &quot;cây tân hôn&quot; mỗi đôi trồng 5 - 8 cây rồi viết tên mình và ngày cưới lên tấm biển cắm bên cạnh. Tại nhiều khu vực thuộc Nam Tư cũ, mỗi cặp lấy nhau phải trồng 70 cây trám, nếu không sẽ không được cấy giấy đăng ký kết hôn. Còn ở đảo Java (Indonesia) lại quy định vợ chồng mới cưới phải trồng 2 cây; khi ly dị phải trồng 5 cây; cưới lần thứ hai phải trồng 3 cây - nếu không chính quyền sẽ không công nhận cuộc hôn nhân... Tại Ba Lan, gia đình nào có người sinh nở thì phải trồng 5 cây (gọi là &quot;cây gia đình&quot;). Tương tự, nhiều địa phương ở Tanzania duy trì phong tục: khi mỗi đưa trẻ ra đời, lấy rau (nhau) người mẹ chôn xuống đất trước cửa rồi trồng lên đó một cây vạn lý, ngụ ý cầu chúc cháu bé khỏe mạnh, lớn nhanh và sống lâu như cây. Ngược lại, tại quần đảo Salomon, người nhà phải trồng một cây tưởng niệm bên mồ của người thân đã qua đời. Nhiều nhà máy ở Nhật Bản quy định cứ sản xuất thêm 6 cái ô tô thì phải trồng ít nhất 1 cây để góp phần đền bù, bảo vệ môi trường. còn tại thành phố Aldabat (Ấn Độ), lúc xây nhà xong, muốn được chính quyền cấp giấy chứng nhận thì phải trồng cây quanh nhà. <br /><br />Do phong tục tập quán và điều kiện khí hậu khác nhau nên ở các nước, thời điểm tổ chức tết trồng cây cũng khác nhau. Tết trồng cây có thể vào tháng 1 hàng năm như ở Jordany; tháng 2 ở Tây Ban Nha, tháng 4 ở Đức hay Mỹ; tháng 5 ở Australia; tháng 6 ở Canada hay Phần Lan; tháng 7 ở Ấn Độ; tháng ở New Zealand và Pakistan; tháng 9 ở Philippines và Thái Lan; tháng 10 ở Cuba; tháng 11 ở Singapore và Anh; và tháng 12 ở Zambia hay Syria...