PDA

View Full Version : Lễ tế đàn Xã Tắc


evgueni
26-05-2012, 12:07 AM
Cờ Ngũ sắc được trang trí quanh Ngọ Môn và lầu Ngũ Phụng, quân lính đứng hai bên hồ Kim Thủy, quan văn võ quỳ trước cửa Ngọ Môn, chuẩn bị cho buổi lễ....<br /><br /> Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cúng thần Đất (Xã), thần Ngũ Cốc (Tắc) với mong ước mùa màng bội thu, nhân dân no ấm. Chính vì thế các triều đại phong kiến trước đây đều cho lập đàn Xã Tắc và thường xuyên cúng tế.<br /><br />Đây là một trong những lễ tế lớn và có tầm quan trọng trong việc cai trị nước của nền quân chủ phong kiến. Nó vừa mang ý nghĩa tôn giáo vừa mang màu sắc chính trị. Việc cho lập đàn Xã Tắc và tế Xã Tắc ở kinh đô và các địa phương của các triều đại phong kiến là một hoạt động không thể thiếu về mặt tinh thần của toàn dân trước đây.<br /><br /> <br />Triều nhà Nguyễn, đàn Xã Tắc ở kinh đô Huế được xây dựng vào tháng ba năm Gia Long thứ 5 (1806). Đàn được đắp bằng đất sạch của tất cả các địa phương trong nước góp về. Hiện nay, đàn Xã Tắc thuộc phường Thuận Hóa, TP Huế. Đàn quay mặt hướng Bắc, gồm hai tầng hình vuông chồng lên nhau. Mặt nền đàn Xã Tắc được quét năm màu tương ứng với ngũ hành: Hướng Đông màu xanh thuộc mộc, hướng Tây màu trắng thuộc kim, hướng Nam màu đỏ thuộc hỏa, hướng Bắc màu đen thuộc thủy và ở trung tâm là màu vàng thuộc thổ. Đàn Xã Tắc tại TP Huế còn tương đối nguyên vẹn hơn cả trong các di tích đàn Xã Tắc tại Việt Nam.<br /> <br />Dưới triều Nguyễn, lễ tế Xã Tắc thuộc hàng đại tự được đặc biệt coi trọng. Hàng năm, lễ tế Xã Tắc được thực hiện hai lần vào mùa xuân và mùa thu. Trước khi tế một ngày, các con đường từ Đại Nội đến đàn Xã Tắc đều phải được quét dọn sạch sẽ, nhà vua chay tịnh một ngày tại Hoàng Cung. Vì thế từ sáng trước ngày tế một ngày, Thái thường tự đã dâng tượng đồng nhân lên để vua trai giới giữ mình. Từ hoàng thân cho đến văn võ bá quan, những người tham dự vào lễ tế Xã Tắc đều phải trai giới: Tắm gội thay quần áo, không uống rượu, không ăn thức ăn mặn, không đi thăm người ốm, không viếng đám ma, không xử án…<br /> <br />Dịp Festival Huế 2008, lễ tế Xã Tắc được phục dựng khá quy mô, hơn 400 người tham gia với những trang phục quân lính, quan lại với đầy đủ đạo cụ, phục trang, nghi trượng, cờ phướng. Lễ tế được thực hiện trang nghiêm với các nghi thức truyền thống.<br /> <br />Từ cửa Ngọ Môn, đoàn Ngự đạo sau khi nghe 3 hồi chuông trống, di chuyển đi dọc đường 23 - 8 vào đường Lê Huân, rẽ lên đường Trần Nguyên Hãn đến đàn Xã Tắc. Trên các tuyến đường đoàn Ngự giá đi qua đều có đặt các hương án. Tại tế đàn các nghi tiết được thực hiện một cách nghiêm trang: Lễ Quán tẩy - Lễ Thượng hương - Lễ Nghinh thần - Lễ Điện ngọc bạch - Lễ Truyền chúc - Lễ Hiến tước - Lễ Truyền chúc - Lễ Tứ phúc tộ - Lễ Triệt soạn - Lễ Tống thần - Tư chúc bạch soạn.<br /> <br />Kết thúc lễ tế Xã Tắc đám rước quay về Ngọ Môn. Khi đoàn ngự giá đến Đại Cung Môn, bắn ba phát súng, rước vua vào nội cung.<br /> <br />Lễ tế đàn Xã Tắc là một hoạt động có nhiều ý nghĩa, giúp du khách và người dân hiểu hơn vẻ đẹp truyền thống và những giá trị của một thời đã in sâu trong tâm thức của cha ông. Sau lễ tế chính thức, người dân và du khách có thể đến chiêm bái và dâng hương cầu cho mưa thuận gió hòa.<br /><br /><br />CHƯƠNG TRÌNH LỄ TẾ XÃ TẮC 2009<br /><br />Được tổ chức hằng năm – Xuân Thu nhị kỳ , Lễ tế Xã Tắc năm 2009 dự kiến diễn ra vào lúc 18 giờ ngày 24/03/2009, nhằm ngày Mậu Thìn 28 tháng Hai năm Kỷ Sửu, tại không gian: Điện Thái Hoà - Cửa Ngọ Môn đến Đàn tế Xã Tắc phường Thuận Hoà, t.phố Huế.<br /><br />Lễ tế Xã Tắc năm 2009 sẽ tái hiện tương đối chân xác một lễ tế Xã Tắc như đã từng diễn ra trước kia trong lịch sử Triều Nguyễn nhưng phù hợp với điều kiện hiện nay... Lực lượng tham gia Lễ tế khoảng 200-250 ngườii trong đoàn Ngự đạo (gồm nhà vua, quan văn võ, binh lính, đội nghi trượng, đội nhã nhạc, vũ công Bát dật, 2 voi, 6 ngựa...) cùng với Bô lão và nhân dân địa phương chủ yếu đứng tại 2 hương án và dọc con đường từ Đại Nội đến đàn tế. Các đạo cụ kèm theo có các loại kiệu như Ngự liễn, ghế ngự, kiệu phúc tửu long đình, các nghi trượng theo quy định.Với quy mô tương tự như lễ tế Xã Tắc đã được tổ chức trong Festival 2008. Tuy nhiên để tăng thêm tính hoành tráng, lung linh, kỳ ảo; Lễ tế xã tắc lần này sẽ được tổ chức vào ban đêm. Tham gia lễ tế lần này, chắc chắn chúng ta sẽ được sống trong không gian của một Lễ tế Xã Tắc cách đây mấy trăm năm của Triều Nguyễn.<br /><br />Lược trích chương trình của Lễ tế:<br />18h30: <br />- Toàn bộ lực lượng tham gia tập trung tại khu vực lễ nghi từ điện Thái Hòa đến Ngọ Môn với đầy đủ các nghi thức chuẩn bị cho lễ đại triều.<br /><br />19h30: <br />+ Lệnh: “Trung nghiêm ngoại biện” (Bên trong nghiêm mật, bên ngoài cảnh giới). <br />3 hồi chiêng-trống trên lầu Ngũ Phụng.<br />Vua từ điện Thái Hòa bước ra, xuống tầng sân thứ 3 của Long trì, quan quản vệ tâu mời nhà vua lên Ngự Liễn. <br />Nhã nhạc tấu bài “Đăng đàn cung”.<br />Khởi Ngự liễn đi qua cầu Trung Đạo, qua Ngọ Môn, tại sân trước Ngọ Môn có 40 quan đại thần văn võ quỳ lạy khi ngự liễn đi qua.<br />Toàn bộ đoàn rước Ngự liễn cùng 40 quan văn võ nhập vào đoàn ngự đạo.<br />Ngự đạo khởi hành từ Ngọ Môn đi trên đường 23 Tháng Tám, rẽ vào đường Lê Huân, sau đó tiếp tục rẽ vào đường Trần Nguyên Hãn để vào Đàn Xã Tắc. Lộ trình dài khoảng 1.000 mét và mất khoảng 20 phút. <br /><br />20h00-21h00: Lễ tế chính ( có truyền hình trực tiếp trên kênh HVTV)<br /><br /><br />Từ 21h-22h00 : <br />Mời lãnh đạo tỉnh, thành phố và các tầng lớp nhân dân lần lượt lên dâng hương.<br />22h00 : Kết thúc Lễ tế.<br /><br />Lưu ý : <br />- Trong thời gian tổ chức lễ tế Xã tắc (bắt đầu từ 18g00 đến 21g00), khu vực đường 23 Tháng 8 (từ của Ngăn đến góc đường Lê Huân), đường Lê Huân (từ góc tiếp giáp đường 23 Tháng 8 đến ngã ba cắt đường Trần Nguyên Hãn), đường Trần Nguyên Hãn (từ đầu đường tiếp giáp đường 23 tháng 8 đến đường Xã Tắc, có cắt đường Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Đán) đến đàn Xã tắc sẽ được ngăn để hạn chế xe ô-tô và xe máy lưu thông, ưu tiên cho đoàn ngự đạo xuất cung. <br />- Nhân dân và du khách có thể để các loại phương tiện tại bãi gửi xe ở Quảng trường Ngọ Môn để đi bộ đến đàn Xã tắc (gần 1.000 mét) và đứng xem hai bên đường theo lộ trình trên.<br /><br />Sơ đồ hành trình lễ tế:<br /><br /><img src="http://i432.photobucket.com/albums/qq42/shillyshally/DanXaTac.jpg" border="0" class="linked-image" /><br /><br /><br />&quot; Khâm Thử &quot; ...<br /><br />Shilly