minhchaubeauty
26-05-2012, 10:21 AM
<b>TRÒ CHƠI MẬT THƯ</b><br /><br /><i>Một bản tin viết toàn những chữ, những số, những hình vẽ kỳ lạ được phát ra. Các bạn trẻ chụm đầu lại, những đôi mắt không chớp, những đôi môi mím chặt, những bàn tay cầm giấy bút run run, những khoảng khắc căng thẳng thú vị và cuối cùng những tiếng cười sảng khoái cất lên. Điều dấu kín đã được khám phá. MẬT THƯ vừa giải xong. Tất cả đứng bật dậy rồi cùng chạy nhanh về một hướng. Họ bắt đầu thực hiện mệnh lệnh của mật thư.<br /><br />Bí ẩn, trí tuệ, phiêu lưu, hoạt động tập thể và tiếng cười – đó là những yếu tố cho mật thư có sức hấp dẫn cao độ, khiến nó trở thành một trò chơi bổ ích trong những buổi sinh hoạt tập thể (trong nhà lẫn ngoài trời).<br /><br />Do tính cách gọn nhẹ, mật thư có thể được sử dụng một cách cơ động : trên đường đi, trên đường về, xen kẽ giữa những sinh hoạt khác của tập thể, hoặc kết hợp với một trò chơi lớn nào đó như tìm kho báu hoặc đánh trận giả.<br /><br />Mật thư còn là góc học tập tốt giúp các bạn trẻ ôn tập và áp dụng kiến thức, nâng cao trình độ tư duy lý luận và rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, cá nhân được nhanh chóng, hiệu quả. Các mệnh lệnh trong mật thư là phương tiện tốt để sát hạch nghi thức hàng đội, kiểm tra kỹ thuật chuyên môn, động viên tinh thần làm việc tập thể, phát huy tính tháo vát và tinh thần vượt khó.</i><br /><br />Phần tài liệu này nêu lên một số nguyên tắc cơ bản để soạn và giải mật thư trong khuôn khổ những buổi cắm trại dã ngoại, những hoạt động tập thể. Đây cũng chính là những nguyên tắc thông tin bí mật được áp dụng trên thế giới từ thời cổ đại đến nay. Từ những nguyên tắc này, tùy theo những điều kiện nhất định của từng buổi sinh hoạt và trình độ của người chơi mà quản trò có thể cải biên hoặc sáng tạo nên những mật mã mới.<br /><br /><b>I. NHỮNG ĐIỀU CƠ BẢN</b><br /><br /><b><i>1. Cơ sở lý luận</i></b><br /><br />- Mật thư với kỹ năng truyền tin<br />- Mật thư với trò chơi<br /><br /><i><b>2. Thuật ngữ</b></i><br /><br />- Mật thư : cryptogram<br />- Mật mã và giải mã<br /><br /><b><i>2. Cấu tạo của mật thư</i></b><br /><br /><i>2.1. Hệ thống</i><br /><br />Mật thư được mã hóa theo hệ thống nào đó do người gởi và người nhận cùng đồng ý trước với nhau. Hệ thống gồm những quy định bất biến, những bước tiến hành nhất định.<br /><br />Các hệ thống rất phong phú nhưng có thể quy về ba dạng cơ bản:<br />a) Hệ thống thay thế<br />b ) Hệ thống di dời<br />c) Hệ thống ẩn giấu<br /><br /><i>2.2. Chìa khóa</i><br /><br />Để nâng cao tính bí mật của bản tin, người gởi và người nhận còn đồng ý sử dụng thêm chìa khóa. Người thứ ba tuy biết được hệ thống nhưng không có chìa khóa thì khó giải được mật thư.<br />Trong khuôn khổ các buổi sinh hoạt tập thể hiện nay, phần nhiều các mật mã đều thuộc loại không dùng đến chìa khóa. Nếu có thì đều không phải là chìa khóa đúng nghĩa; có thể nhận ra hai trường hợp thường gặp :<br />- Trường hợp sử dụng theo một hệ thống thông tin hiển nhiên, như morse, semaphore …<br />- Trường hợp mật thư được viết theo một hệ thống khó nhận ra, người soạn sẽ ghi chú thêm “chìa khóa” bằng giọng ỡm ờ, nửa kín nửa hở để giúp người giải đoán biết hệ thống. Như thế, trong trường hợp này, chìa khóa với hệ thống là một.<br /><br /><b><i>3. Yêu cầu của mật thư</i></b><br /><br />3.1. Tính phù hợp<br />3.2. Tính linh hoạt và bất biến<br />3.3. Tính bảo mật<br /><br /><b><i>4. Chuyển mã tiếng Việt</i></b><br /><br />4.1. Âm đầu và vần<br />4.2. Thanh điệu<br />Nguyên tắc quốc ngữ điện tín<br /><br /><b>II. BIÊN SOẠN MẬT THƯ</b><br /><br />1. Thông tin gốc<br />2. Thông tin mã hóa<br />3. Nhiễu loạn thông tin<br /><br /><b>III. NHỮNG MẬT MÃ THÔNG DỤNG</b><br /><br /><b>1. Hệ thống thay thế</b><br /><br />1.1. Đặc điểm<br />1.2. Biên soạn<br />Thường gặp các cách biên soạn sau:<br />- Dùng hình vẽ thay thế mẫu tự : thay thế toàn bộ, thay thế một phần và biến thể …<br />- Dùng số thay cho mẫu tự, dùng mẫu tự thay cho mẫu tự<br />- Dùng hệ tọa độ, hệ ô vuông<br />- Dựa vào các đặc điểm ngữ âm tiếng Việt : hình vẽ âm tiết, đánh vần …<br /><br /><b>2. Hệ thống dời chổ</b><br /><br />2.1. Đặc điểm<br />2.2. Biên soạn<br />Thường gặp các cách biên soạn sau:<br />- Theo tuyến<br />- Theo thứ tự<br />- Theo trật tự<br /><br /><b>3. Hệ thống ẩn giấu</b><br /><br />3.1. Giới thiệu<br />3.2. Đặc điểm<br />3.3. Sử dụng hệ thống ẩn giấu trong trò chơi (biên soạn)<br />Mật thư ẩn giấu thuần túy thường được biên soạn theo những cách sau:<br />- Chen lẫn thông tin giả : đều đặn, không đều và chen lẫn bất kỳ.<br />- Loại “âm bản”.<br />- Loại hóa học.