Bạn nghĩ gì, nói gì khi đề cập đến Linga và Yoni? [Lưu Trữ]

thanhthangfurniture

07-05-2013, 11:44 AM

Tối qua (27/12/2009) trên HTV có trực tiếp chương trình văn nghệ chào mừng Đại hội Đại biểu các dân tộc thiểu số tp.HCM lần 1, có tiết mục múa mang đặc trưng của các dân tộc (Hoa, Khmer, Chăm …). Trong đó, ở “nội dung Chăm”, có một loạt các anh chàng đẹp trai trong trang phục “Gru” (bô lão) cầm trống pa-ra-nưng – được xem là nhạc cụ thiêng liêng, chỉ sử dụng trong các lễ hội tôn giáo, chỉ được sử dụng bởi ông “thầy Vỗ” – là một vị chức sắc, bậc trưởng thượng, đạo đức trọng vọng … Vậy mà trên sân khấu, mấy “chú” Gru (?!) cầm pa-ra-nưng nhảy lung tung kiểu như hip-hop ! Người Chăm sẽ nghĩ gì ? Thế nào cũng có người nói “thời đại bây giờ văn minh tiến bộ rồi, cái gì cũng đổi mới cho phù hợp nếp sống nếp nghĩ mới. Những cái đó là nghệ thuật mới được nâng cao, cách điệu, cải tiến từ cái cũ đã lỗi thời lạc hậu rồi và sẽ còn được nâng cao hơn nữa…”. Nếu như cũng với tư tưởng này, ta đem mấy “liền anh – liền chị” của Quan họ ra nhảy hip-hop xem có được không ? Hoặc đem mấy bô lão áo dài khăn đống lên sân khấu, cầm đèn – cầm lư hương ra nhảy “điệu múa Cúng Đình” liệu có phù hợp ? Hiện nay, cứ nói đến múa Chăm, hầu hết người ta nghĩ đến một cô gái bận bikini với điệu múa khuỳnh tay, banh háng ! Điều này có lẽ xuất phát từ điệu múa “Khát Vọng” mà ra. Từ khi tác phẩm này đoạt giải, đã trở thành như một tác phẩm kinh điển về “nghệ thuật múa Chăm” ! “Khát Vọng” cùng “Múa Paranưng” đã được các giám khảo (người Kinh) chấm điểm cao – đoạt hàng loạt giải thưởng về VHNT, trở thành một “nền tảng” khi chấm điểm hay thưởng ngoạn nghệ thuật trình diễn của người Chăm. Trong khi đó, cộng đồng người Chăm phản ứng khá mạnh về điều này ! Mời bạn tham khảo một đoạn nhận định trong chương 10 - tài liệu "Chuyên đề Dẫn hướng Thuyết Minh về Chăm-pa" : Thông qua các hình ảnh điêu khắc đá Chăm-pa cổ trên các công trình tôn giáo, như nhạc công ngồi đánh đàn, vũ nữ đang múa… người ta hình dung một phần về nghệ thuật âm nhạc và múa thời xa xưa của người Chăm, ít ra là trong lĩnh vực tôn giáo và cung đình. Như qua tác phẩm điêu khắc “Vũ nữ Trà Kiệu”, Có người đã giải mã (?) “…Chỉ một ngón tay trỏ lúc nào cũng hướng về mặt đất cho ta cảm nhận bao điều rằng: đất là điểm tựa vững chắc của con người để bay cao hơn, xa hơn, vươn tới hạnh phúc nhân ái. Một tay hướng lên là biểu hiện cho “cái chết”, còn một ngón tay cong hướng lên trời có nghĩa là “hôm nay”, nếu đặt cánh tay lên ngang ngực thì nó thể hiện ý nghĩa “hạnh phúc”, khi tay trái hướng ra phía sau và tay phải nắm lại trước ngực với 3 ngón tay hướng lên, ngón trỏ chạm vào ngón cái thì đó là biểu tượng bắt ấn trừ khử cái xấu và khi hai bàn tay chuyển đổi lên xuống theo nhịp điệu nhanh thì nhằm nói đến 2 trong 4 giai đoạn của vòng đời con người là sinh – trưởng thành – bệnh tật và chết.” (cao siêu thật!) Liệu có quá vội vã, khinh suất khi từ những hình ảnh điêu khắc đá, phần nhiều là hình ảnh những vị thần Hin-đu giáo linh thiêng đang nhảy múa theo những câu chuyện trong truyền thuyết Ấn Độ cổ, mà chuyển thể thành điệu múa thực, mang tính biểu diễn, “thi thố” là chính; hoặc như Ngô Văn Doanh ghi rằng “…Hầu như tất cả vũ nữ Chăm-pa đều để mình trần khi múa. Những đồ trang sức, những tà váy áo mỏng tanh, trong suốt chỉ có vai trò phụ trợ cho những động tác múa chứ không phải để che thân” để rồi từ đó nhìn nhận những tiết mục múa xoạc chân, hai chân khuỳnh xuống (kiểu banh háng), hai tay khuỳnh ra với những vũ công ăn bận hở hang, khuôn mặt lạnh buồn là văn hóa cổ Chăm-pa? Không dừng lại ở đó, người ta cho rằng những tác phẩm điêu khắc Chăm-pa với các nhân vật nữ có “tà váy ao mỏng tanh, trong suốt” đó "gần như khỏa thân, bầu vú căng tròn, cặp đùi thon, hông rộng, cổ tay tròn lẳn với tư thế uốn lượn mềm mại" đã “toát lên nỗi đam mê cuồng nhiệt”, và “cảm hứng tình dục toát lên” từ đó (những tác phẩm điêu khắc) . Khi đứng trước các tượng vũ nữ, người ta “cảm giác vừa sững sờ thán phục, vừa hoan hỉ trong những xúc cảm đầy tính dục”, để rồi không biết từ đâu mà tiếp tục “suy” rằng “các thiếu nữ trước khi về nhà chồng đều “được” ra mắt vua, nhà vua có thể hưởng lạc với bất cứ ai trong số họ” ! Sáng tạo để dự thi và trình diễn, mặc kệ hậu quả! Để rồi gây bất bình, nói xa hơn nữa là bôi bác và phá vỡ tiến trình hòa hợp, hòa giải, đoàn kết dân tộc !  (NQT 12/2009) @ Quý vị nào có sử dụng, sao chép hay trích dẫn lại, đề nghị ghi rõ nguồn d3.net