Rượu nếp vào Tết Đoan ngọ.

[sinemb1212]

Theo truyền thống, trong ngày Tết Đoan ngọ, mùng 5/5 âm lịch, gngoài việc cúng lễ, người dân còn có tục ăn các món giết sâu bọ, nhuộm móng chân, móng tay, đeo bùa, tắm nước lá, khảo cây lấy quả, đi sêu...<br /><br />Ở miền Bắc, đến nay, tục giết sâu bọ là phổ biến hơn cả. Dân gian quan niệm rằng trong cơ quan tiêu hoá của con người có các loại sâu bọ gây hại, nằm sâu trong bụng nên không phải lúc nào cũng diệt được. Duy có ngày mùng 5/5 là chúng thường ngoi lên, con người có thể ăn thức ăn đặc biệt, chẳng hạn như rượu nếp, để loại bỏ chúng.<br /><br />Ngay từ những ngày đầu tháng năm âm lịch, các gia đình ở làng Tó (Tả Thanh Oai, Thanh Trì, Hà Nội) đã tấp nập đong gạo, đồ xôi, ủ rượu nếp để chuẩn bị cho Tết giết sâu bọ vào mùng năm. <br /><br />&gt;&gt; Tục ăn rượu nếp giết sâu bọ<br /><br />Đến làng Tó những ngày này, đâu đâu cũng thấy người ta nhộn nhịp nổi lửa đồ xôi, vào men, ủ rượu. Nhà nào nhà nấy lá sen tươi để thành từng xếp, xôi nếp trắng, nếp cẩm được rải tràn trên các tấm nia. Tiếng giã men thậm thịch vang xa... Chị Duyên tay thoăn thoắt xới mẻ xôi cuối cùng trong ngày cho kịp vào men, nói: “Rượu nếp có hai loại, một làm từ nếp trắng, một làm từ nếp cẩm. Chỉ riêng dịp này mới có lá sen để gói ủ rượu, hương nếp quyện với hương sen sẽ làm rượu rất thơm”.<br /><br />Cũng theo chị Duyên, đây là thời điểm sôi động nhất ở làng nghề rượu nếp: “Quanh năm phải đạp xe đi bán rong, đây là dịp cánh rượu nếp chúng tôi được nở mày, nở mặt vì được đặt mua nhiều”.<br /> <br /><img src="http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/thunga/20090527/cd275ruou1.jpg" border="0" class="linked-image" /><br />Chị Duyên đang vào men cho món cơm rượu nếp.<br /><br />Trung bình mỗi ngày, chị Duyên làm 3 - 5 kg gạo xôi ủ rượu nếp để chở đến các phố trong nội thành bán rong. Nhưng đến dịp Tết Đoan ngọ, chị đong đến gần một tạ gạo. Chị bảo: “Toàn người quen đặt mua để ăn Tết giết sâu bọ thôi. Người một cân, người vài ba cân làm quà biếu người thân, bạn bè”. Chồng chị Duyên mất sớm từ hơn hai chục năm nay. Nhờ gánh rượu nếp, chị đã nuôi cô con gái nên người.<br /><br />Vào dịp này, nhà nào ở làng Tó ít cũng phải làm 10 - 15 kg gạo nếp để ủ cơm rượu, còn trung bình mỗi hộ làm khoảng 80 - 100 kg. Cá biệt có nhà anh Dũng, chị Thắm làm tới 500 - 600 kg để phục vụ khu vực nội thành. Với khoảng 13.000 - 15.000 tiền lãi cho mỗi kg gạo nếp, riêng Tết Đoan ngọ, các hộ thu về ít nhất cũng 1 - 2 triệu đồng tiền lãi, hộ nhiều có khi tới hàng chục triệu đồng.<br /><br />Nếp cẩm có thể ăn cùng với sữa chua rất ngon và dễ tiêu hóa.<br /><br />Ở làng Tó Tả, không ai nhớ được nghề làm rượu nếp có từ bao giờ. Người già kể, xưa có một cô gái dịu dàng, nết na, chăm chỉ về làm dâu làng Tó, mang theo về nghề làm rượu gia truyền. Ngày Tết Đoan ngọ, cô lặng lẽ dâng lên cha mẹ chồng món rượu nếp đặc trắng. Người trong làng được mời thưởng thức, thấy lạ mà ngon, bèn đề nghị cô truyền lại. Từ đó, dân làng Tó không chỉ quẩn quanh với công việc đồng áng mà còn có thêm nghề làm cơm rượu.<br /><br />Bà Thủy, 60 tuổi, người xóm Văn Lâm, cho biết từ nhỏ bà đã thấy ngoại mình bảo đấy là nghề gia truyền. Ngoại bà cũng là người làm cơm rượu ngon có tiếng trong làng. Ngày ngày, cụ quảy trên vai đôi quang gánh, đi bộ lên mãi tận Ô Chợ Dừa để bán. Nhẩm tính từ đời cụ ngoại đến đời bà Thủy cũng trên 100 năm. “Đời bà tôi làm rượu nếp, đến mẹ tôi và giờ đến tôi và các con gái tôi”, bà Thuỷ nói.<br /><br /><img src="http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/thunga/20090527/cd275ruou3.jpg" border="0" class="linked-image" /><br />Xôi nếp đã vào men được chia thành từng túi nhỏ mang lên nội thành bán dịp Tết Đoan ngọ. <br /><br />Cũng theo bà Thủy, rượu nếp chủ yếu là đi bán rong nên hầu như đây là nghề dành cho phụ nữ, đàn ông chỉ phụ giúp vài khâu như nhóm bễ, thổi lò… Sáng sáng, phụ nữ theo các chuyến xe khách, xe lam vào nội thành để tiêu thụ hàng, đấy là chưa kể đội ngũ các bà, các chị bán rong, gánh hoặc đạp xe tới khắp hang cùng ngõ hẻm của thành phố đi rao. “Làm nghề này được cái không bao giờ lỗ. Sản phẩm chẳng may hỏng, ế đều không phải bỏ đi mà có thể tận dụng để ngâm nấu rượu, chăn nuôi được”, bà Thủy nói.<br /><br />Làm rượu nếp cũng khá công phu. Xưa, cơm rượu được làm bằng hạt thóc trồng ngay trên đồng đất quê hương. Người làng Tó xưa gọi món này là rượu nếp gảy vì hạt gạo nếp sau khi đã được sàng sảy sạch, đồ chín hai lượt, để nguội rồi ủ men ba ngày trở nên tơi, săn và thơm, đến độ rượu sẽ tiết ra nước cốt màu vàng nâu, thơm, cay mà ngọt. Khi mang đi bán, các bà, các mẹ dùng đũa gảy ra cái bát nhỏ, rồi tưới nước cốt vào để ăn. Người bán gảy càng khéo, bát càng đầy nhanh, trông tơi ngon, bồng bềnh mà bán có lãi, nếu gảy vụng thì vừa tốn, ít lại, vừa trông không ngon mắt.<br /><br /><img src="http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/thunga/20090527/cd275ruou4.jpg" border="0" class="linked-image" /><br />Men và lá sen là hai nguyên liệu quan trọng.<br /><br />Làng Tó Tả đang trong quá trình đô thị hóa, ruộng đất cũng ít đi nhiều. Vì thế, người làm rượu nếp không còn phải qua các khâu giã, dần, sàng gạo mà mua gạo từ các thương lái; men khô cũng được bán khắp các chợ nên không cần dùng công tự chế như xưa. Cách bán cũng thay đổi khá nhiều. Nếu xưa kia, dân làng Tó thường để sản phẩm trong một cái rá tre, dưới đáy lót một lớp lá chuối tươi, bên trên đậy miếng vải màn trắng muốt. Chiếc bát sành được đặt ở dưới để hứng chất nước men sánh ngọt và cay dịu màu vàng, đỏ. Mỗi khi đầy bát, cô bán hàng lại rót vào cái bình để khi có khách thì rưới lên bát cơm rượu. Chiếc rá tre ngày nào giờ cũng được thay bằng chiếc chậu, xô nhựa nhỏ xinh, nước rượu tiết ra được giữ lại ở phía dưới… Cách làm, cách bán của người làng Tó nay tuy có khác nhưng hương vị rượu nếp nơi đây vẫn không hề thay đổi.<br /><br />Mấy năm nay, những người sành ăn ở nội thành thường kết hợp sữa chua với nếp cẩm. Vì thế, món đặc sản làng Tó không chỉ thịnh vào dịp Tết giết sâu bọ mà nhanh chóng trở thành món quà quê thời thượng. Thế là làng rượu nếp lại có thêm “đất dụng võ”, sản phẩm được làm nhiều hơn. Nhiều hộ gia đình không chỉ sống được mà còn khấm khá lên nhờ rượu nếp.

[xuanhoahcm]

<!--quoteo(post=38131:date=28/05/2009 - 10:44 AM:name=thaithanhbinhdn)--><div class='quotetop'>QUOTE(thaithanhbinhdn @ 28/05/2009 - 10:44 AM) <a href="index.php?act=findpost&amp;pid=38131"><{POST_SNAPBACK}></a></div><div class='quotemain'><!--quotec-->Theo truyền thống, trong ngày Tết Đoan ngọ, mùng 5/5 âm lịch, gngoài việc cúng lễ, người dân còn có tục ăn các món giết sâu bọ, nhuộm móng chân, móng tay, đeo bùa, tắm nước lá, khảo cây lấy quả, đi sêu...<br /><br />Ở miền Bắc, đến nay, tục giết sâu bọ là phổ biến hơn cả. Dân gian quan niệm rằng trong cơ quan tiêu hoá của con người có các loại sâu bọ gây hại, nằm sâu trong bụng nên không phải lúc nào cũng diệt được. Duy có ngày mùng 5/5 là chúng thường ngoi lên, con người có thể ăn thức ăn đặc biệt, chẳng hạn như rượu nếp, để loại bỏ chúng.<br /><br />Ngay từ những ngày đầu tháng năm âm lịch, các gia đình ở làng Tó (Tả Thanh Oai, Thanh Trì, Hà Nội) đã tấp nập đong gạo, đồ xôi, ủ rượu nếp để chuẩn bị cho Tết giết sâu bọ vào mùng năm. <br /><br />&gt;&gt; Tục ăn rượu nếp giết sâu bọ<br /><br />Đến làng Tó những ngày này, đâu đâu cũng thấy người ta nhộn nhịp nổi lửa đồ xôi, vào men, ủ rượu. Nhà nào nhà nấy lá sen tươi để thành từng xếp, xôi nếp trắng, nếp cẩm được rải tràn trên các tấm nia. Tiếng giã men thậm thịch vang xa... Chị Duyên tay thoăn thoắt xới mẻ xôi cuối cùng trong ngày cho kịp vào men, nói: “Rượu nếp có hai loại, một làm từ nếp trắng, một làm từ nếp cẩm. Chỉ riêng dịp này mới có lá sen để gói ủ rượu, hương nếp quyện với hương sen sẽ làm rượu rất thơm”.<br /><br />Cũng theo chị Duyên, đây là thời điểm sôi động nhất ở làng nghề rượu nếp: “Quanh năm phải đạp xe đi bán rong, đây là dịp cánh rượu nếp chúng tôi được nở mày, nở mặt vì được đặt mua nhiều”.<br /> <br /><img src="http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/thunga/20090527/cd275ruou1.jpg" border="0" class="linked-image" /><br />Chị Duyên đang vào men cho món cơm rượu nếp.<br /><br />Trung bình mỗi ngày, chị Duyên làm 3 - 5 kg gạo xôi ủ rượu nếp để chở đến các phố trong nội thành bán rong. Nhưng đến dịp Tết Đoan ngọ, chị đong đến gần một tạ gạo. Chị bảo: “Toàn người quen đặt mua để ăn Tết giết sâu bọ thôi. Người một cân, người vài ba cân làm quà biếu người thân, bạn bè”. Chồng chị Duyên mất sớm từ hơn hai chục năm nay. Nhờ gánh rượu nếp, chị đã nuôi cô con gái nên người.<br /><br />Vào dịp này, nhà nào ở làng Tó ít cũng phải làm 10 - 15 kg gạo nếp để ủ cơm rượu, còn trung bình mỗi hộ làm khoảng 80 - 100 kg. Cá biệt có nhà anh Dũng, chị Thắm làm tới 500 - 600 kg để phục vụ khu vực nội thành. Với khoảng 13.000 - 15.000 tiền lãi cho mỗi kg gạo nếp, riêng Tết Đoan ngọ, các hộ thu về ít nhất cũng 1 - 2 triệu đồng tiền lãi, hộ nhiều có khi tới hàng chục triệu đồng.<br /><br />Nếp cẩm có thể ăn cùng với sữa chua rất ngon và dễ tiêu hóa.<br /><br />Ở làng Tó Tả, không ai nhớ được nghề làm rượu nếp có từ bao giờ. Người già kể, xưa có một cô gái dịu dàng, nết na, chăm chỉ về làm dâu làng Tó, mang theo về nghề làm rượu gia truyền. Ngày Tết Đoan ngọ, cô lặng lẽ dâng lên cha mẹ chồng món rượu nếp đặc trắng. Người trong làng được mời thưởng thức, thấy lạ mà ngon, bèn đề nghị cô truyền lại. Từ đó, dân làng Tó không chỉ quẩn quanh với công việc đồng áng mà còn có thêm nghề làm cơm rượu.<br /><br />Bà Thủy, 60 tuổi, người xóm Văn Lâm, cho biết từ nhỏ bà đã thấy ngoại mình bảo đấy là nghề gia truyền. Ngoại bà cũng là người làm cơm rượu ngon có tiếng trong làng. Ngày ngày, cụ quảy trên vai đôi quang gánh, đi bộ lên mãi tận Ô Chợ Dừa để bán. Nhẩm tính từ đời cụ ngoại đến đời bà Thủy cũng trên 100 năm. “Đời bà tôi làm rượu nếp, đến mẹ tôi và giờ đến tôi và các con gái tôi”, bà Thuỷ nói.<br /><br /><img src="http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/thunga/20090527/cd275ruou3.jpg" border="0" class="linked-image" /><br />Xôi nếp đã vào men được chia thành từng túi nhỏ mang lên nội thành bán dịp Tết Đoan ngọ. <br /><br />Cũng theo bà Thủy, rượu nếp chủ yếu là đi bán rong nên hầu như đây là nghề dành cho phụ nữ, đàn ông chỉ phụ giúp vài khâu như nhóm bễ, thổi lò… Sáng sáng, phụ nữ theo các chuyến xe khách, xe lam vào nội thành để tiêu thụ hàng, đấy là chưa kể đội ngũ các bà, các chị bán rong, gánh hoặc đạp xe tới khắp hang cùng ngõ hẻm của thành phố đi rao. “Làm nghề này được cái không bao giờ lỗ. Sản phẩm chẳng may hỏng, ế đều không phải bỏ đi mà có thể tận dụng để ngâm nấu rượu, chăn nuôi được”, bà Thủy nói.<br /><br />Làm rượu nếp cũng khá công phu. Xưa, cơm rượu được làm bằng hạt thóc trồng ngay trên đồng đất quê hương. Người làng Tó xưa gọi món này là rượu nếp gảy vì hạt gạo nếp sau khi đã được sàng sảy sạch, đồ chín hai lượt, để nguội rồi ủ men ba ngày trở nên tơi, săn và thơm, đến độ rượu sẽ tiết ra nước cốt màu vàng nâu, thơm, cay mà ngọt. Khi mang đi bán, các bà, các mẹ dùng đũa gảy ra cái bát nhỏ, rồi tưới nước cốt vào để ăn. Người bán gảy càng khéo, bát càng đầy nhanh, trông tơi ngon, bồng bềnh mà bán có lãi, nếu gảy vụng thì vừa tốn, ít lại, vừa trông không ngon mắt.<br /><br /><img src="http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/thunga/20090527/cd275ruou4.jpg" border="0" class="linked-image" /><br />Men và lá sen là hai nguyên liệu quan trọng.<br /><br />Làng Tó Tả đang trong quá trình đô thị hóa, ruộng đất cũng ít đi nhiều. Vì thế, người làm rượu nếp không còn phải qua các khâu giã, dần, sàng gạo mà mua gạo từ các thương lái; men khô cũng được bán khắp các chợ nên không cần dùng công tự chế như xưa. Cách bán cũng thay đổi khá nhiều. Nếu xưa kia, dân làng Tó thường để sản phẩm trong một cái rá tre, dưới đáy lót một lớp lá chuối tươi, bên trên đậy miếng vải màn trắng muốt. Chiếc bát sành được đặt ở dưới để hứng chất nước men sánh ngọt và cay dịu màu vàng, đỏ. Mỗi khi đầy bát, cô bán hàng lại rót vào cái bình để khi có khách thì rưới lên bát cơm rượu. Chiếc rá tre ngày nào giờ cũng được thay bằng chiếc chậu, xô nhựa nhỏ xinh, nước rượu tiết ra được giữ lại ở phía dưới… Cách làm, cách bán của người làng Tó nay tuy có khác nhưng hương vị rượu nếp nơi đây vẫn không hề thay đổi.<br /><br />Mấy năm nay, những người sành ăn ở nội thành thường kết hợp sữa chua với nếp cẩm. Vì thế, món đặc sản làng Tó không chỉ thịnh vào dịp Tết giết sâu bọ mà nhanh chóng trở thành món quà quê thời thượng. Thế là làng rượu nếp lại có thêm “đất dụng võ”, sản phẩm được làm nhiều hơn. Nhiều hộ gia đình không chỉ sống được mà còn khấm khá lên nhờ rượu nếp.<!--QuoteEnd--></div><!--QuoteEEnd--><br /><br /><br />Thanks bác nhé. có ai bít gì về tết đoan ngọ o ạ? xin share cho em và anh chị em dd với.<br /><br /><br />Sáng nay mấy bác giết sâu bọ chưa vậy?

[dothuvan]

Tết Đoan Ngọ, Ý Nghĩa Và Tập Tục <br /><br />Hàng năm, nhiều địa phương trên khắp đất nước ta, cứ đến mồng 5 tháng 5 âm lịch lại tổ chức ăn tết đoan ngọ. Và câu ca dao sau đây như nhắc nhở mọi người :<br />Tháng tư đong đậu nấu chè<br />Ăn tết Đoan ngọ trở về tháng năm<br /><br />Vậy tết Đoan ngọ là tết gì? Theo sách “Phong thổ ký” thì tết Đoan ngọ được gọi là tết Đoan dương. Đoan ngọ là bắt đầu giữa trưa ( Đoạn : mở đầu, Ngọ : giữa trưa). Còn Dương là mặt trời, là khí dương, Đoan dương có nghĩa bắt đầu lúc khí dương đang thịnh.<br /><br />Sở dĩ tết này gọi là tết Đoan ngọ , chính vì tháng 5 là lúc bắt đầu trời nắng to, khí dương đang thịnh như mặt trời vào lúc giữa trưa. Theo quan niệm đông phương thì phương Nam là chính ngọ, mà ngọ là ngôi dương cho nên tết này gọi là Tết Đoan dương. Ở Trung Quốc, họ gọi tết Đoan ngọ là tết Trùng ngũ vì là hai con số 5 gặp nhau, mồng 5 tháng 5.<br /><br /><img src="http://i58.photobucket.com/albums/g272/otxanh/Upload-6/BANH_TRO.jpg" border="0" class="linked-image" /><br />Ảnh sưu tầm<br /><br />Ngày xưa, lúc ban đầu, ngày Đoan ngọ chỉ là ngày dân chúng cúng lễ để đánh dấu một thời tiết mới, mừng sự trong sáng, quang đãng. Hơn nữa, giữa tiết hạ vi oi bức thường có bệnh thời khí nên người ta hay cúng lễ để cầu an. Hơn nữa, giữa tiết hạ vi oi bức thường có bệnh thời khí nên người ta hay cúng lễ để cầu an. Về sau này, để cho ngày này thêm ý nghĩa, người ta lấy ngày đó làm ngày kỷ niệm Khuất Nguyên và các thầy thuốc cũng nhân ngày đó để kỷ niệm hai chàng Nguyễn Triệu và Lưu Thần vào núi Thiên Thai hái thuốc.<br /><br />Khuất Nguyên làm chức Tả Đồ nước Sở dưới triều vua Sở Hoài Vương bên Trung Quốc, có tài và liêm chính. Về sau ông bị nhà vua truất bỏ. Để tả nỗi oán than, ông có viết bài thơ Ly Tao nổi tiếng. Đến thời vua Trưng Vương, ông còn bị đi đày vì nhà vua nghe theo lời bọn xu nịnh. Ông buồn tình nhảy xuống sông Mịch La tự tận. Hôm đó là ngày mồng 5 tháng 5.<br />Được tin đó, nhà vua vô cùng hối hậnvà thương tiếc, sức dân làm cỗ đem ra bờ sông và ném cỗ xuống nước cho ông thưởng.<br /><br />Còn Lưu Thần và Nguyễn Triệu là hai người đời nhà Hán, nhân ngày tết đoan dương cùng rủ nhai vào núi hái thuốc , gặp hai tiên nữ kết duyên. Sau thời gian nửa năm sống nơi tiên cảnh với vợ tiên, hai người nhớ nhà đòi về. Giữ lại không được, hai tiên nữ đành đưa tiễn chồng về quê cũ. Vì thời gian ở tiên cảnh chỉ có nửa năm nhưng là mấy trăm năm ở cõi trần. Hai chàng thấy phong cảnh quê nhà đã khác xưa, người quen thì đã ra người thiên cổ, hai chàng bèn rủ nhau trở lại cõi tiễn nhưng không được. Hai chàng ra đi mà không thấy trở về...<br /><br />Trong ngày tết Đoan ngọ, thuở xưa ở các làng xã có tế thần ở đình, đền, ở thôn, xóm thì cúng miếu. Tại gia đình thì sửa cúng tổ tiên và cúng Thổ công, lễ cúng là phẩm vật toàn trái cây. Riêng các gia đình thầy thuốc còn có thêm lễ cúng Thánh sư.<br /><br />Sau lễ cúng tết Đoan ngọ là các tục lệ như tục giết sâu bọ, tục nhuộm móng chân, móng tay, tục tắm nước lá mùi, tục khảo cây lấy quả, tục hái thuốc vào giờ Ngọ, tục treo ngải cứu để trừ tà...<br /><br />Phần lớn các tục lệ trên đây nay đã được bãi bỏ, chỉ còn giữ lại tục tắm nước lá mùi và tục đi hái lá thuốc. Nhiều địa phương ở ven sông, ven biển thay vì tắm nước lá mùi thì đúng giờ ngọ họ đi tắm sông, tắm biển gọi là tắm mồng 5 tháng 5.<br /><br />Ở một số nơi còn giữ tục tết thầy học, tết thầy lang trong dịp này để trả ơn sựdạy dỗ của thầy giáo và đền ơn cứu bệnh của thầy lang.<br /><br />Cũng như nhiều các lễ tiết khác, tết Đoan ngọ nguyên sơ từ Trung Quốc truyền sang Việt Nam nhưng đến nước ta nó lại bị biến đổi mang một hình thức và ý nghĩa khác. Những tập tục trong lễ tết được xây dựng trên căn bản nhân nghĩa và đạo đức truyền thống. Những tục lệ tết thầy giáo, thầy thuốc, biếu tặng những người đã tri ân cho mình đã chứng tỏ rằng, lễ giáo của ta rất được tôn trọng, và những ân sâu nghĩa trọng không bao giờ quên.<br /><br />Tết Đoan ngọ ngày nay, qua mọi biến đổi của thời cuộc vẫn tồn tại trong nhân dân với ý nghĩa thiết thực và thiêng liêng của nó. Ăn tết Đoan ngọ, chúng ta cần tìm hiểu giá trị và tinh thần của ngày tết này....<br /><br />Tháng tư đong đậu nấu chè<br />Ăn tết Đoan ngọ trở về tháng năm .