phuong_huy
26-05-2012, 12:27 AM
Người Chăm ở Việt Nam hiện có khoảng trên 80 ngàn người, sống tập trung chủ yếu ở Ninh Thuận (60 ngàn người), số còn lại sống rải rác ở các tỉnh An Giang, Bình Thuận, Phú Yên và TP. Hồ Chí Minh. <br /><br /><br />Ninh Thuận hiện còn bảo tồn được 3 cụm tháp Chàm lớn và đẹp nhất. Những ngày lễ hội, người Chăm vẫn lên tháp cúng vua – thần. Có người gọi vùng Phan Rang - Ninh thuận là: “Nơi tháp Chàm còn sống”.<br /><br /><img src="http://i614.photobucket.com/albums/tt226/JaKaluu/ThapPorome.jpg" border="0" class="linked-image" /><br /><br />Sau khi đất nước thống nhất (1975), hệ thống các di tích đền đài, tháp cổ được Nhà nước quan tâm nghiên cứu, trùng tu. Các đội văn nghệ quần chúng được thành lập như: Ninh Thuận, Bình Thuận, Hải Đăng (Khánh Hòa), Sao Biển (Phú Yên), Chim Yến (Quảng Ngãi). <br />Nhà biên đạo, NSND Đặng Hùng trọn đời gắn bó với múa dân gian Chăm, ông đã viết công trình tâm huyết: “Bước đầu tìm hiểu, phục hồi múa cung đình Chăm”. Những tác phẩm múa của ông như: “Siva”, “Vũ nữ Trà kiệu”, “Khát vọng”; “Ước mơ”; “Múa quạt”; “Đoá phụ” (đội nước); “ Huyền ảo vĩnh hằng”... đều bắt nguồn từ ngôn ngữ, động tác dân gian trong lễ hội Chăm. Nhiều nhà biên đạo, nhạc sĩ, họa sĩ, nghệ sĩ biểu diễn đã thành danh từ “bầu sữa” văn hóa dân gian Chăm như biên đạo Thọ Thái với các tác phẩm múa “Tượng tháp Siva”, “Apsara – vũ nữ Chăm”. NSƯT Thu Vân (Đoàn ca múa Thuận Hải) là người đã thể hiện thành công nhất những tác phẩm múa Chăm. Ca sĩ, NSƯT Minh Mẫn, ca sĩ Kim Hương trở nên nổi tiếng bởi những bài dân ca Chăm. Nhạc sĩ Amư Nhân với tâm hồn Chăm của mình đã sử dụng những âm hưởng dân gian, nâng cao, làm đẹp thêm những làn điệu dân ca vùng đất tháp để có những tác phẩm giá trị: “Làng Chăm ơn Bác”, “Apsara – Vũ nữ Chăm”, “Tiếng trống Hội Katê”. Họa sĩ Đàng Năng Thọ, chàng trai Chăm sinh ra và lớn lên ở làng nghề gốm Bầu Trúc đã sáng tạo nên biết bao tác phẩm hội họa và điêu khắc nổi tiếng với các đề tài tín ngưỡng, sinh hoạt văn hóa Chăm như: “Luân hồi”, “Người trầm tư”... PGS.TS. Ngọc Canh với cuốn “Nghệ thuật biểu diễn truyền thống Chăm” đã thu thập và hệ thống các tư liệu về nghệ thuật biểu diễn dân gian Chăm. Sở VH-TT&DL (VHTT cũ) Ninh Thuận năm 1995 đã cho xuất bản cuốn “Nhạc cụ truyền thống Chăm”, đồng thời tiến hành ghi âm, ghi hình những điệu trống Ghinăng, những làn điệu dân ca, kỹ thuật biểu diễn của các nghệ nhân Chăm. Đoàn nghệ thuật Chăm với vở dân ca kịch “Nàng Mơ Hoa, Chàng Trà Mứ” giành giải vàng ở hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc đã dựa vào cốt chuyện “Bà ni – Bà Chăm” và các tư liệu văn học dân gian, ca múa nhạc dân gian Chăm. <br />Tuy chúng ta đã chú trọng vào việc khai thác, nghiên cứu, bảo lưu và ứng dụng văn hóa nghệ thuật dân gian Chăm nhưng những gì chúng ta đã làm còn quá ít so với kho tàng đồ sộ này. Nghị quyết Hội nghị BCH Trung ương V (khóa VIII) về xây dưng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc đã mở ra những hướng đi mới, trong đó có vấn đề bảo tồn, phát huy văn hóa, nghệ thuật dân gian các dân tộc. <br /><br />TS. Phan Quốc Anh (Giám Đốc Sở Khoa Học & Công Nghệ tỉnh Ninh Thuận) <br /><br /><a href="http://www.dulichthanhnien.com.vn" target="_blank">http://www.dulichthanhnien.com.vn</a>